اینجا هستید :  مقالات علمی /




مقالات علمی
1390/08/20 00:00

خطرات مصرف نمک


نمک خوشمزه ترین چاشنی است که به غذاها افزوده می شود و یکی از مهمترین مواد نگه دارنده به حساب می آید. در گذشته ، ماهی و گوشت را با نمک بسیار زیاد خشک می کردند تا از فاسد شدن آن جلوگیری شود. نمک متشکل از یونهای سدیم و کلراید است ( NaCl) . وجود این عناصر برای بقای بدن حیاتی است و می بایست روزانه از طریق غذا این عناصر وارد بدن گردد اما میزان بالای مصرف این عناصر به ویژه سدیم می تواند خطرناک باشد و به سلامت انسان آسیبهای جدی برساند .

هر 5 گرم نمک طعام حاوی 2 گرم سدیم می باشد . در زیر حداکثر میزان مصرف نمک ( سدیم ) روزانه در سنین مختلف برای افراد سالم در شرایط معمولی ذکر گشته است . البته توجه داشته باشید که در بسیاری از خوراکیها به طور طبیعی سدیم وجود دارد، مانند گوشت حیوانات و سبزیجات:

1 الی 3 سال – 2 گرم نمک در روز ( 0.8 گرم سدیم)
4 الی 6 سال – 3 گرم نمک در روز ( 1.2 گرم سدیم )
7 الی 10 سال – 5 گرم نمک در روز ( 2 گرم سدیم )
11 سال و به بالا – 6 گرم نمک در روز ( 2.4 گرم سدیم )

نکته : افراد مبتلا به بیماریهای خاص ، همچون افراد با بیماریهای قلبی و عروقی ، فشار خون بالا ، بیماران کلیوی ، افراد با سابقه سکته، افراد دارنده پوکی استخوان ، بیماران کبدی و دارندگان بسیاری از بیماریهای دیگر ، می بایست میزان مصرف سدیم روزانه خود را به حد 1.5 الی 2 گرم در روز کاهش دهند (معادل 3.75 الی 5 گرم نمک) . همچنین افرادی که در طی روز تعریق بالایی دارند ، مانند ورزشکاران ، کارگران و افرادی که به دلایل مختلف بدنشان نمک زیادی را دفع می کند ، می بایست میزان مصرف نمک روزانه خود را بر طبق نیاز بدنشان تنظیم نمایند.



توجه : قبل از پیروی از هر گونه رژیم غذایی کم نمک یا پر نمک ( سدیم ) با پزشک معالج خود مشورت نمایید.

بیشتر مواد غذایی حاوی سدیم هستند ، برخی از غذاها همچون غذاهای فراوری شده ای که حاوی نگه دارنده ها می باشند ، همانند کنسروها ، سسها ، فراورده های گوشتی و لبنی مانند سوسیس و کالباس ، حاوی میزان بالایی از سدیم هستند. دقت فرمائید که بسیاری از غذاهای غیر شور و خوشمزه همچون انواع کمپوت ، بیسکوئیت ، مربا ، کیکها و دسرها می توانند بدون نمک تهیه شده باشند و طعم شور نداشته باشند ولی دارای سدیم زیادی هستند.
 
اگر میزان سدیم موجود در مواد غذایی را ضرب در 2.5 کنید ، عدد حاصل ، معادل میزان نمک است.


انواع نگهدارنده های شیمیایی که حاوی سدیم می باشند عبارتند از :


نیتریت سدیم : پودری زرد رنگ است که در انواع گوشت های بسته بندی شده مورد استفاده قرار می گیرد.
بنزوات سدیم : پودری سفید رنگ و بی بو است که در انواع مربا و کمپوت ها استفاده می شود.
سربات سدیم : نوعی نگهدارنده است که در انواع پنیر ها و سس ها استفاده می شود.
دی استات سدیم : نوعی نگهدارنده است که در انواع تنقلات ، نان ها و سوپ های آماده مصرف مورد استفاده قرار می گیرد.
متابی سولفیت سدیم : پودری سفید رنگ است که به عنوان نگهدارنده و تثبیت کننده رنگ در انواع مواد غذایی به خصوص ماء الشعیر ها مورد استفاده قرار می گیرد.
لاکتات سدیم : پودری سفید رنگ است که در انواع پنیر ، ماست ، سالامی و پپرونی یافت می شود.

دقت داشته باشید که مصرف غذاهای تازه و بدون نگه دارنده و کم نمک باعث بالا نرفتن سدیم در بدن شده و سالمتر است.


مضرات استفاده از غذاهای حاوی سدیم زیاد مانند نمک :

1. فشار خون بالا : بالا رفتن میزان سدیم در خون ، باعث آسیب رسیدن به دیواره رگهای خونی شده و باعث سخت شدن رگها می گردد ، که این امر منجر به تنگ شدن رگها و بالا رفتن فشار خون می شود. فشار خون بالا می تواند باعث ابتلا افراد به بیماریهای مزمنی شود. آسیب دیدگی مویرگهای کوچک در شبکیه چشم می تواند منجر به کوری شود و همچنین آسیب دیدگی رگهای خونی کلیه ها می تواند منجر به بیماریهای کلیوی شود. همچنین از بزرگترین عواقب فشار خون بالا ابتلا به بیماریهای قلبی و عروقی و سکته های مغزی می باشد.


2. پوکی استخوان : کلیه ها به طور طبیعی سدیم را دفع می کنند و به همراه سدیم کلسیم نیز دفع می شود . در صورت مصرف زیاد سدیم ( نمک ) کلیه ها شروع به دفع میزان اضافه سدیم کرده و در نتیجه میزان بالایی از کلسیم خون نیز دفع می شود که این امر منجر به پوکی استخوان می گردد.

3. بیماریهای کلیوی : از دیگر مضرات مصرف میزان بالای سدیم ( نمک) بیماریهای کلیوی و تشدید نارسایی کلیوی است . کلیه ها میزان سدیم خون را تنظیم می کنند . در صورت ابتلا به بیماری کلیوی و یا کم کاری کلیه ها ، میزان سدیم در خون بالا می رود و در نتیجه باعث جمع شدن آب در بدن می شود . میزان بالا رفتن آب در خون ، باعث افزایش حجم خون شده و باعث افزایش فشار خون می گردد که این امر آسیب بیشتری به کلیه ها می رساند . کنترل فشار خون می تواند از تشدید بیماریهای کلیوی جلوگیری کند .

4. تورم بدن (جمع شدن آب مابین سلول ها) : از دیگر مضرات مصرف میزان بالای سدیم ایجاد بیماری اِدم (Edema) و یا تورم بدن است که معمولا در دست ها و پا ها رخ می دهد. با مصرف زیاد نمک ، تعادل سدیم و آب موجود در بدن از بین می رود ، در نتیجه مغز دستور نوشیدن آب بیشتری را به شما می دهد. در این شرایط ، بدن برای متعادل کردن میزان سدیم ، آب بیشتری نگه داشته و متورم می گردد.


5. هایپرناترمی : هایپرناترمی نوعی دهیدراسیون یا کم‌آبی بدن است که در اثر افزایش سطح  یون سدیم در خون ایجاد می شود. خستگی ، تحریک پذیری ، توهم ، گیجی ، تشنگی ، تشنج و کما از علائم هایپرناترمی هستند. ساده ترین راه درمان هایپرناترمی نوشیدن آب به مقدار کافی است.


در زیر لیست تعدادی از مواد غذایی و میزان طبیعی سدیم موجود در آنها قید گشته است که می توانید با کلیک بر روی لینک زیر به مطالعه آنها بپردازید.


 
 مطالب مرتبط :

آشپزی رژیمی


* برای دریافت مطالب علمی ویژه گروه خونیتان ، نام ، ایمیل و نوع گروه خونتان را در زیر وارد کنید.


نظرات

نظر شما
نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
متن :

تصویر :

مریم

گروه خونی من ABاست

پاسخ
داود فلاح

سلام باتشکراز زحمات شما گروه خونی من a+ هستش سن45سال و ناراحتی قلبی دارم(تپش قلب)

پاسخ
گلستان کیانپور اتابکی

گلستان کیانپور اتابکی -گروه خونی آمثبت

پاسخ
احمد

گروه خونی O+ سن52سال

پاسخ
برچسب ها :