اصول باغبانی
1393/03/04 14:18

زمان و شیوه آبیاری گیاهان


باغبانان نمی‎توانند همواره به مقدار آبی که طبیعت به گیاهان می‎رساند، اکتفا کنند. به همین دلیل آبیاری هوشمندانه و دقیق ‏محصولات کشاورزی، یک مهارت اساسی است‎.‎

نوع خاک چیست؟

میزان آبی که خاک در خود نگه می‎دارد نوع خاک را مشخص می‎نماید. به طور کلی خاک‎ها را به 3 دسته تقسیم می‎نمایند:

 ‏شن و ماسه‎ای، گلدانی و رُس‎.

بین ذرات خاک‎های شن و ماسه‎ای، هوای فراوانی وجود دارد. این هوا سبب می‎شود آب به سرعت درون خاک حرکت نماید ‏و در نتیجه خاک سریع‎تر خشک خواهد شد‎.

خاک رُس، برعکس خاک شن و ماسه‎ای عمل می‎کند. هوای بسیار کمی در منافذ این خاک وجود دارد و در نتیجه آب به ‏سختی از آن خارج می‎شود. این نوع خاک آب را به کندی جذب می‎کند اما به محض این‎که مرطوب شد، رطوبت را تا زمان ‏زیادی در خود نگه می‎دارد‎.

ویژگی‎های خاک گلدانی، بین خاک رس و خاک ماسه‎ای است. آب را به خوبی جذب می‎کند و با سرعت متوسطی رطوبت را ‏از دست می‎دهد‎.

بدون در نظر گرفتن نوع خاک، برای حفظ رطوبت آن باید از کودهای ارگانیک استفاده نمایید. مواد معدنی موجود در کود ‏ارگانیک موجب افزایش قابلیت خاک برای حفظ رطوبت می‎شود. به خاطر داشته باشید که به خاک‎های غنی‎تر و ارگانیک ‏بیشتر آب دهید. ولی به دلیل قابلیت نگهداری رطوبت در این خاک‎ها، فاصله‎های بین نوبت‎های آبیاری طولانی‎تر خواهد بود‎.‎

خاک را بیش از اندازه مرطوب نکنید :‏

زمانی که گیاهان را بیش از اندازه آبیاری نمایید، آسیب می‎بینند. این آسیب شدیدتر از میزان مختصری پژمردگی به دلیل ‏گرمای هوا خواهد بود. گیاهی که در طی روز مقداری گرما دیده باشد اغلب با خنک شدن هوا در پایان روز بهبود می‎یابد. اما ‏گیاهی که در پایان روز یا در ابتدای روز بعد هنوز پژمرده باشد، به سرعت به آبیاری نیاز دارد. (این آسیب‎ها در گیاهانی با ‏برگ‎های روغنی مانند کلم، پیاز یا سیر کمتر از گیاهانی مانند نخود سبز، کاهو و اسفناج نمایان می‎شود؛ بنابراین آبیاری این ‏نوع گیاهان باید با دقت‎تر انجام شود‎.) 7 ‎نشانه آبیاری بیش از حد گیاهان‎ ‎را بخوانید‎.
 
گیاهانی که از آبیاری بیش از حد آسیب می‎بینند، برگ‎هایی کوچک‎تر از گیاهان معمولی دارند. لبه‎های این گیاهان ممکن است ‏به رنگ قهوه‎ای درآیند و گل‎ها یا میوه‎های این نوع گیاهان، دیرتر به‎وجود می‎آیند یا از گیاه میفتند. افزون بر آن کیفیت ‏محصول این نوع گیاهان پایین‎تر می‎آید‎.‎

چه زمانی آبیاری گیاهان ضروری است؟

رطوبت خاک برای جوانه زدن بذرها و رشد نهال ضروری است. برای کاشت نهال‎ها و گیاهان جوان، غروب‎ها و روزهای ‏ابری را انتخاب نمایید‎.
پس از این‎که دوران نهال بودن گیاه به پایان رسید، زمان آبیاری گیاه به نوع آن بستگی دارد. برای نمونه گیاه ذرت پس از ‏تشکیل کاکل ذرت و نخ‎های ابریشمی آن به آبیاری فراوانی نیاز دارد‎. ‎گوجه فرنگی، خیار و کدو سبز زمانی که گل می‎دهند و ‏میوه‎های آن‎ها شروع به رشد می‎نمایند، همواره به آب نیاز دارند‎.

در مقابل برای پرورش گیاهانی مانند صیفی‎جات در زمان‎هایی باید آبیاری را قطع نمایید یا کاهش دهید. در این نوع ‏محصولات، قطع آبیاری 7 تا 10 روز قبل از برداشت محصول، موجب افزایش کیفیت آن خواهد شد. در مورد پیاز نیز ‏زمانی که رشد آن کامل شود باید آبیاری را قطع کرد. در این‎صورت ماندگاری و کیفیت پیاز بیشتر خواهد شد‎.‎

نکته‎ای که باید به خاطر بسپارید این است که اگر مجبور به محدود کردن آبیاری هستید؛ گیاهان خاصی در مقابل این ‏محدودیت بهتر دوام می‎آورند. خربزه به خاطر عمیق بودن ریشه‎اش در مقابل کم آبی مقاوم است؛ همین‎طور چغندر و ‏مارچوبه. گوجه فرنگی در مقابل این محدودیت مقاومت متوسطی دارد. اما کلم، توت فرنگی، خیار، کدو و فلفل‎ها در مقابل کم ‏آبی بسیار آسیب پذیرند‎.‎

چه زمانی را برای آبیاری انتخاب کنیم؟

صبح‎ها و غروب‎ها زمان‎های مناسبی برای آبیاری گیاهان هستند. در مقابل نباید زمانی از روز را برای آبیاری انتخاب کنید ‏که به دلیل گرمی هوا، آب به سرعت تبخیر شده و هدر می‎رود‎.

اگر در منطقه آب و هوایی مرطوب زراعت می‎کنید یا گیاهانی کاشته‎اید که مستعد آفات برگی هستند، صبح‎ها را برای آبیاری ‏انتخاب نمایید؛ اگر در بعد از ظهر آن‎ها را آبیاری نمایید، گیاه و خاک، بیشتر زمان شب را مرطوب می‎مانند و این موجب ‏پیشرفت آفات خواهد شد. به خصوص اگر از روشهای آبیاری استفاده می‎کنید که در آن‎ها برگ‎های گیاه مستقیم در معرض ‏آب قرار دارند.‏

در صورتی آبیاری در شب باید انجام شود که ‏‎:

‏1- در زمین زراعی‎تان آفت وجود نداشته باشد‎
‏2- در ناحیه آب و هوای خشک قرار داشته باشید‎.
‏3-‏‎ ‎از نوعی آبیاری استفاده می‎کنید که در آن آب تنها با خاک در تماس است و نه با برگ‎های گیاهان‎.‎

میزان و تناوب آبیاری گیاهان :‏

بهترین راهنما برای تناوب آبیاری، توجه به میزان آب باقیمانده در خاک است‎. ‎زمانی که نیمی از آب موجود در خاک از بین ‏رفته باشد، باید گیاهان را آبیاری نمود. برای اندازه گیری میزان آب موجود در خاک، باید خاک را به عمق ‏‎10 ‎تا 30 سانتی ‏متر بِکنید و یک مشت از آن را در دستان‎تان به شکل گلوله فشرده ساخته و میزان رطوبت آن را بسنجید‎.

اگر خاک ماسه‎ای باشد، نمونه‎ایی که از آن برداشته‎اید باید کمی به هم چسبیده باشد یا با فشار گلوله‎ای به نسبت شل را تشکیل ‏دهد؛ در غیر این‎صورت زمان آبیاری آن فرا رسیده است‎.

برای خاک گلدانی، نمونه خاک فشرده شده باید شل باشد. اگر خاک خشک به نظر برسد و نتوان آن را به شکل گلوله ‏درآورد، زمان آبیاری است‎.

با نمونه خاک رس باید بتوانید به راحتی گلوله درست نمایید. حتی اگر برای شکل گرفتن گلوله به فشار کمی نیاز باشد، باید ‏آبیاری را شروع نمایید‎.

ولی چه مقدار آبیاری مورد نیاز گیاهان است؟ همواره خاک را تا عمق 30 سانتی‎متری مرطوب نمایید. در غیر این‎صورت ‏ریشه گیاه در عمق 10سانتی‎متری خاک باقی خواهد ماند و این اتفاق موجب آسیب پذیری بیشتر گیاه در مواجهه با آبیاری ‏بیش از حد خواهد شد. مرطوب نگه داشتن خاک به‎صورت عمیق، رشد بیشتر ریشه را در پی خواهد داشت و مقاومت گیاه را ‏در مقابل کم آبی بالا خواهد برد‎.‎

نکته آخر، روش آبیاری است‎. ‎آبیاری قطره‎ای یا روش آبپاشی، کدامیک مناسب ترند؟ آبیاری قطره‎ای کارآمدتر است و در ‏حدود 85% آب مستقیم به ریشه گیاه خواهد رسید در حالی‎که روش آب‎پاشی، در حدود 70% آب به گیاه می‎رساند؛ برای ‏جبران این کمبود باید مقدار بیشتری آب به گیاه برسانید‎. ‎بدون توجه به نوع آبیاری، به آرامی آبیاری نمایید تا آب سر ریز ‏نشود و از هدر رفتن آن جلوگیری نمایید‎.‎

این شرکت با پیروی از علم نوین گروه خون OABAB، راه حل نوینی جهت پیشگیری و درمان بیماری هایی مانند دیابت ، یبوست ، رژیم درمانی ، کلسترول ، کبد چرب ، آلرژی ، چاقی ، لاغری و مشکلات بارداری ، نازایی و سقط جنین را ارائه می نماید.

جهت مشاوره با دفتر این شرکت تماس حاصل فرمائید : 88343490

مطالب مرتبط :

گیاه برگ انجیری
خواص سبوس جو دو سر
دیابت
خواص گیاهان دارویی
پرورش اسطوخودوس
گل میمون
باغبانی در زمستان

* برای دریافت مطالب علمی ویژه گروه خونیتان ، نام ، ایمیل و نوع گروه خونتان را در زیر وارد کنید.



نظرات

نظر شما
نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
متن :

تصویر :

hasan

ab+

پاسخ
برچسب ها :