با انجام آزمایش خون و انجام اقدامات لازم در صورت احتمال ناسازگاری Rh، از به وجود آمدن مشکل برای مادر و جنین پیشگیری کنید.
اگر به تازگی متوجه شدهاید که باردار هستید، یکی از اولین -مهمترین- آزمونهایی که باید انتظار داشته باشید، آزمایش تعیین نوع خون است. این آزمون اولیه، نوع خون و عامل Rh تعیین میکند. عامل Rh شما ممکن است نقش مهمی در سلامت کودکتان داشته باشد، بنابراین مهم است که در اوایل بارداری این اطلاعات را بدانید.
درباره عامل Rh
افراد با انواع مختلف خون روی گلبولهای قرمزشان پروتئینهایی دارند که متناسب با نوع گروه خونیشان است. چهار نوع گروه خونی وجود دارد:
A، B، AB، O.
هر یک از چهار نوع گروه خون علاوه بر این، با توجه به حضور پروتئینی دیگر روی سطح گلبولهای قرمز به نام عامل Rh نیز طبقهبندی میشود. اگر این پروتئین را در سطح گلبولهای قرمز داشته باشید، شما Rh مثبت هستید. اگر این پروتئین را بر سطح گلبولهای قرمز نداشته باشید، Rh منفی هستید.
اکثر مردم – یعنی حدود 85٪ - Rh مثبت هستند. اما اگر یک زن است Rh منفی و یک مرد Rh مثبت باشد و بچهدار شوند، کودک به صورت بالقوه میتواند به برخی مشکلات سلامتی دچار شود. جنین در حال رشد در داخل رحم مادر با Rh منفی، ممکن است Rh را از پدر به ارث برده باشد و همین ناسازگاری Rh، ممکن است مشکل ایجاد کند. تقریباً نیمی از کودکان متولد شده از مادر RH منفی و پدر Rh مثبت، Rh مثبت خواهند بود.
ناسازگاری Rh معمولاً مشکلی در
بارداری اول به حساب نمیآید، زیرا در بارداری اول خون جنین معمولاً نمیتواند به سیستم گردش خون مادر وارد شود، مگر اینکه مشکلی غیر طبیعی وجود داشته باشد.
با این حال، در طول زایمان، خون مادر و کودک ممکن است با هم بیامیزد. اگر این اتفاق بیافتد، بدن مادر، پروتئین Rh را به عنوان یک ماده مهاجمِ خارجی شناخته و ممکن است بر علیه آن، شروع به تولید آنتیبادی کند (مولکولهای پروتئین در سیستم ایمنی بدن که عوامل خارجی و مهاجم را شناسایی کرده و آنها را تخریب میکنند).
موارد دیگری که در آن زنان باردار با Rh منفی ممکن است در معرض پروتئین Rh قرار گرفته و بدنشان آنتی بادی تولید کند عبارتاند از تزریق خون با گروه خون Rh مثبت به آنها، سقط جنین و حاملگی خارج رحمی.
پادتنها یا آنتیبادیهای Rh تا بارداری دوم یا بارداریهای بعدی بیضرر هستند. اما اگر مادر دوباره یک جنین Rh مثبت دیگر را بارور شود، پادتن Rh پروتئینهای Rh مثبت روی سطح سلولهای خون، نوزاد را به عنوان عامل خارجی شناخته، از جریان خون نوزاد میگذرد و سلولها را مورد حمله قرار میدهد. این میتواند منجر به تورم و پاره شدن گلبولهای قرمز خون کودک شود. در چنین شرایطی تعداد گلبولهای قرمز خون نوزاد ممکن است به صورت قابل توجهی پایین بیاید و بیماری همولیتیک یا Rh نوزاد، رخ دهد.
